Je traint drie keer per week, loopt af en toe een halve marathon en fietst in het weekend. Je bent bewust bezig met je gezondheid — sport beschermt immers tegen hartziekten, dat weet toch iedereen?
Toch publiceerde het Radboud Universitair Medisch Centrum in april 2026 onderzoek dat een genuanceerdere boodschap heeft. Sporters van 35 jaar en ouder die jarenlang intensief trainen, lopen een verhoogd risico op bepaalde hart- en vaatziekten. Niet ondanks hun sport, maar mede daardoor. Het is een bevinding die veel actieve mensen zal verrassen, en die de manier waarop artsen naar gezonde sporters kijken flink verandert.
Wat het Radboudumc-onderzoek aantoonde
Onderzoekers van het Radboudumc werkten samen met de Belgische cardioloog Guido Claessen in het internationale FIT-HEART consortium. Ze analyseerden data van actieve sporters boven de 35 jaar die al minimaal vijf tot tien jaar op hoge intensiteit trainen.
De uitkomst: deze groep heeft vaker last van hartritmestoornissen, coronaire verkalking en atherosclerose dan de gemiddelde bevolking. Dat zijn precies de aandoeningen die doorgaans worden geassocieerd met mensen die juist te weinig bewegen. Toch duiken ze op bij sporters die jarenlang serieus en consequent trainen.
Belangrijk detail: dit gaat niet over mensen die twee keer per week een rustig rondje lopen. Het richt zich op fanatieke sporters die al jaren serieus trainen — denk aan triathleten, marathonlopers of wielrenners die dagelijks uren op pad zijn.
Hoeveel sport te veel is
De opvallendste bevinding in het onderzoek is de zogenoemde sweet spot. De maximale gezondheidswinst uit sport bereik je met drie tot vijf uur bewegen per week. Daarboven vlakt het voordeel af, en bij aanhoudend hoge trainingsbelasting gedurende vele jaren neemt het risico op bepaalde hartkwalen toe.
Dat betekent niet dat sport gevaarlijk is. Bewegen blijft een van de meest effectieve preventieve maatregelen die je kunt nemen voor je hart en bloedvaten. Maar de relatie is geen rechte lijn omhoog: op een gegeven moment levert meer trainen minder op dan je denkt, en bij sommige mensen zelfs meer risico.
Voor de gemiddelde recreatieve sporter is er weinig reden tot zorg. Maar als je al tien jaar elke week op volle intensiteit traint, is het verstandig om even stil te staan bij je trainingsbelasting en je hartgezondheid te laten controleren.
Een nieuw waarschuwingssignaal om op te letten
Artsen letten bij sporters normaal gesproken op pijn op de borst, beklemming of plotselinge kortademigheid. De nieuwe aanbevelingen voegen daar iets opmerkelijks aan toe: een onverklaarbare daling in sportprestaties.
Als je al jaren op hetzelfde niveau traint en ineens minder goed presteert zonder duidelijke aanleiding, kan dat wijzen op coronaire verkalking. Een tijdelijke slechte periode of vermoeidheid zegt op zichzelf weinig, maar een structurele prestatiedaling die je niet kunt verklaren door overtraining of ziekte verdient een medische check-up. Dit signaal wordt in de praktijk nog te vaak genegeerd, schrijft de NOS.
De nieuwe richtlijnen voor actieve 35-plussers
Naar aanleiding van het onderzoek stelden Europese en Amerikaanse cardiologen gezamenlijke richtlijnen op voor actieve sporters boven de 35. De kern:
- Laat je elke vijf jaar screenen op risicofactoren: bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker
- Bespreek samen met je huisarts of cardioloog wat gezonde trainingsbelasting voor jou persoonlijk inhoudt
- Wacht niet op klachten voor je een afspraak maakt
De aanpak is bewust geen generiek advies. Wat voor de ene sporter geldt, hoeft voor de andere niet te gelden. Iemand die twee keer per week hardloopt heeft andere aandachtspunten dan iemand die vijf dagen per week intensief traint, schrijft de NOS over het onderzoek.
Waarom dit nieuws je niet van de fiets moet halen
Dit is geen verhaal over stoppen met sport. Bewegen blijft onmisbaar voor een gezond hart en lichaam. Het onderzoek toont aan dat de combinatie van leeftijd, trainingsintensiteit en jarenlange duur een specifiek risicoprofiel kan opleveren dat artsen lang niet altijd herkennen.
Dat iemand 35 jaar of ouder is en intensief sport, maakt diegene in de spreekkamer niet automatisch een laag-risicogroep. Juist die aanname kan ertoe leiden dat klachten te laat worden herkend. De onderzoekers van het Radboud Universitair Medisch Centrum benadrukken dan ook: ga door met sporten, maar zorg dat je huisarts een actueel beeld van je gezondheid heeft.
Ben je net begonnen met sporten of op zoek naar motivatie? Lees ook waarom hardlopen zo goed voor je is voor een solide start.
Wat je morgen al anders kunt doen
Sport je al een paar jaar serieus en ben je 35 of ouder? Dan zijn dit de drie stappen die er echt toe doen:
- Vraag bij je huisarts een basismeting aan: bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker. Dat kost twintig minuten en geeft je een referentiepunt voor de komende jaren.
- Neem een onverklaarbare prestatiedaling serieus. Niet elke slechte trainingsperiode is reden tot zorg, maar als het aanhoudt zonder goede verklaring, laat het nakijken.
- Beweeg drie tot vijf uur per week op goede intensiteit. Meer uren voegen minder toe dan veel sporters denken, en je lichaam heeft ook hersteltijd nodig.
Op zoek naar een gevarieerder trainingsschema of wil je thuis aan de slag? Bekijk dan ook onze home workout tips om je training slim op te bouwen zonder te veel belasting.